Leczenie migreny w gabinecie lekarza POZ

bol_glowy_16x9.png

Migrena jest  najczęstszym zaburzeniem neurologicznym, niezwykle utrudniającym codzienne funkcjonowanie chorego. Charakteryzuje się nawracającymi atakami bólu, na które zwykle składają się objawy zapowiadające, bóle głowy, czasem objawy ze strony układu pokarmowego i objawy neurologiczne, a u niektórych – aura.

Migrena jest  najczęstszym zaburzeniem neurologicznym, niezwykle utrudniającym codzienne funkcjonowanie chorego. Charakteryzuje się nawracającymi atakami bólu, na które zwykle składają się objawy zapowiadające, bóle głowy, czasem objawy ze strony układu pokarmowego i objawy neurologiczne, a u niektórych – aura. Wyniki badań fizykalnych, neurologicznych oraz badań laboratoryjnych pozostają u tych osób w normie. Częstość występowania migreny jest wysoka i zależnie od źródeł danych wynosi około 11–14%, znacznie częściej dotyczy kobiet (20%) niż mężczyzn (9,4%). 
Choroba jest tym bardziej dotkliwa, że cierpiący na migrenę oraz ich otoczenie ponoszą  też szereg kosztów społecznych, takich jak poczucie wstydu związanego z dolegliwościami bólowymi, lęk przed kolejnym napadem czy obawy, że leczenie nie będzie skuteczne. Roczne pośrednie koszty leczenia migreny w Stanach Zjednoczonych określane są na ponad 1100 dolarów w przeliczeniu na jedną osobę i 9,3 bilionów dolarów łącznie, ale koszty związane np. z absencją w pracy wydają się jeszcze wyższe.  


Dlatego tak istotne jest wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie prowadzone w poradni lekarza rodzinnego. Migrena powinna być różnicowana z innymi bólami głowy, ponieważ najczęściej wymaga innego podejścia terapeutycznego. Rozpoznanie migreny można ustalić, jeśli spełnione są następujące kryteria:
●    czas trwania ataku 4–72 godziny,
●    co najmniej dwa z następujących: jednostronny, pulsujący, umiarkowany lub silny ból głowy, ból nasilający się podczas rutynowej aktywności fizycznej,
●    co najmniej jeden z tych objawów: nudności lub wymioty, światłowstręt, fonofobia (nadwrażliwość na dźwięki), nadwrażliwość na zapachy, 
●    co najmniej 5 takich ataków w przeszłości.

Lekarz rodzinny odgrywa kluczową rolę w postępowaniu przeciwmigrenowym. Pomocne w diagnostyce – zarówno dla klinicysty, jak i samego pacjenta – jest prowadzenie przez chorego dzienniczka bólu, którego analiza pozwoli klinicyście na poszerzenie perspektywy i zobrazowanie skali problemu. W opisywanym dzienniczku, pacjent notuje m.in.:  
•    datę wystąpienia bólu,
•    czas trwania,
•    okoliczności poprzedzające ból (np. czy był zestresowany, czy uprawiał wcześniej aktywność fizyczną),
•    występowanie innych objawów (np. drętwienie kończyn, zawroty głowy, zaburzenia widzenia),
•    objawy poprzedzające (np. światłowstręt, nadwrażliwość na dźwięki lub zapachy, zaburzenia widzenia),
•    przyjmowane w tym czasie leki przeciwbólowe i ich skuteczność.

Niezwykle ważne jest ustalenie właściwego rozpoznania oraz wdrożenie właściwego leczenia przeciwbólowego w odpowiednio wysokich dawkach z jednoczesnym poinstruowaniem chorego, że leki należy zażyć na początkowym etapie pojawiania się ataku bólu migrenowego. Adekwatne leczenie jest tym ważniejsze, że u chorych cierpiących na epizodyczne migreny może rozwinąć się migrena przewlekła, dużo bardziej problematyczna, bo oporna na wielorakie terapie. 
Jak podaje prof. dr hab. n. med. Wojciech Kozubski: „lekarz POZ może samodzielnie diagnozować i leczyć migrenę, pod warunkiem że wdrożona terapia przynosi zadowalające efekty kliniczne. Jeżeli w ciągu miesiąca nie osiągnie istotnych rezultatów terapeutycznych, powinien skierować pacjenta do specjalisty neurologa. [...]. W przypadku częstych napadów, występujących powyżej 4 dni w miesiącu, należy zastosować terapię profilaktyczną, której nie powinno się zmieniać przed upływem trzech miesięcy”.  


Jak podają opublikowane w październiku 2020 r. zalecenia Leczenie migreny. Zalecenia opracowane przez grupę ekspertów Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy, Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i Sekcji Badania Bólu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego: „leczenie migreny polega na zwalczaniu doraźnym napadu migreny, a u chorych z częstymi napadami na zabezpieczeniu chorego przed nowymi napadami choroby [...]. Wczesne i prawidłowe leczenie migreny jest skuteczniejsze i skraca czas trwania migreny oraz zapobiega jej nawrotom”. 
Wytyczne w klarowny sposób przedstawiają analgezję w trakcie napadu, zalecając, aby w przypadku migreny o łagodnym i umiarkowanym nasileniu jako I rzut zalecać niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) w dużych dawkach, natomiast w leczeniu napadów o natężeniu umiarkowanym i silnym – tryptany. 

image

Źródło tabeli: Stępień A, Kozubski W, Rożniecki J, Domitrz I. Leczenie migreny. Zalecenia opracowane przez grupę ekspertów Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy, Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i Sekcji Badania Bólu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. BOL 2020; 21 (2): 11–30.

image

Piśmiennictwo

  1. Bóle głowy w gabinecie POZ. Rozmowa z dr hab. n. med. Jackiem Rożnieckim. Dostępne na: https://www.mp.pl/medycynarodzinna/na-marginesie/wywiady/152547,bole-glowy-w-gabinecie-poz.
  2. Burch RC, Loder S, Loder E, Smitherman TA. The prevalence and burden of migraine and severe headache in the United States: updated statistics from government health surveillance studies. Headache 2015; 55: 1–34.
  3. Migrena wymaga innego podejścia terapeutycznego niż zwykły ból głowy. Rozmowa z prof. Wojciechem Kozubskim. Dostępne na: https://pulsmedycyny.pl/migrena-wymaga-innego-podejscia-terapeutycznego-niz-zwykly-bol-glowy-1112500.
  4. Stępień A, Kozubski W, Rożniecki J, Domitrz I. Leczenie migreny. Zalecenia opracowane przez grupę ekspertów Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy, Polskiego Towarzystwa Badania Bólu i Sekcji Badania Bólu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. BOL 2020; 21 (2): 11–30.
  5. Zakład Analiz Ekonomicznych i Systemowych Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny. Społeczne znaczenie migreny z perspektywy zdrowia publicznego i systemu ochrony zdrowia. Warszawa 2019. Dostępne na: https://www.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2019/06/RAPORT-MIGRENA-ca%C5%82y.pdf. 
     

Przeczytaj także

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Zgadzam się na analizę i profilowanie moich danych osobowych znajdujących się w plikach cookies na potrzeby marketingu bezpośredniego. Więcej informacji tutaj.