Zaburzenia lękowe w dobie pandemii

covid_16x9.png

W obliczu pandemii COVID-19, oprócz somatycznych skutków zdrowotnych związanych z samą chorobą, stykamy się z ogromnymi konsekwencjami psychologicznymi.

Restrykcje, izolacja, ograniczenie swobodnego przemieszczania się i udziału w imprezach, fakt, że w znacznym stopniu ograniczono możliwość bezpośrednich kontaktów międzyludzkich, niezbędnych do zachowania balansu psychicznego człowieka, a także bezpośrednie zetknięcie się z wirusem, mogą doprowadzić do znacznych znaczących zmian w psychice człowieka, m.in. pojawienia się de novo objawów lękowych, bezsenności czy objawów depresyjnych bądź też nasilenia się tych już istniejących. 

Obecna pandemia wpłynie znacząco na kondycję psychiczną w populacji ogólnej. W wielu krajach prowadzone są badania oceniające wpływ COVID-19 na zdrowie psychiczne populacji. Dane zebrane w populacjach azjatyckich potwierdzają, że pandemia w istotny sposób ingeruje w psychikę, a także codzienne funkcjonowanie oraz jakość życia. Wśród najważniejszych stresorów występujących podczas kwarantanny i po niej zalicza się:

  • czas trwania kwarantanny,
  • strach przed infekcją,
  • frustrację i znudzenie,
  • małą ilość informacji,
  • lęk o finanse,
  • stygmatyzację.

Jak dotąd badania nad psychologicznymi skutkami COVID-19 dostarczają danych sugerujących szereg reakcji na pandemię, takich jak dezorientacja, strach, złość, smutek, drętwienie i bezsenność wywołana lękiem. Sławomir Murawiec zaznacza, że także „osoby, które nie doświadczają bezpośrednio pandemii, mogą się narażać na stres z nią związany, np. poprzez media. Można być wtedy dosłownie sparaliżowanym lękiem, tymi ciągle napływającymi, straszącymi informacjami, które wywołują poczucie zagrożenia. Nie doświadczaliśmy wcześniej czegoś podobnego w tak dużym natężeniu”. 

Porównanie objawów stresu pourazowego u rodziców i dzieci poddanych kwarantannom z tymi, które nie zostały poddane kwarantannie, wykazało, że średnie wyniki stresu pourazowego były czterokrotnie wyższe u dzieci poddanych kwarantannie, a niemal 30% rodziców poddanych kwarantannie zgłosiło objawy wystarczające do ustalenia rozpoznania zaburzenia psychicznego związanego z traumą. Osoby poddane kwarantannie zgłosiły różne negatywne reakcje w okresie kwarantanny: ponad 20% zgłosiło lęk, 18% – nerwowość, 18% – smutek, a 10% przyznało się do winy.

Analizy amerykańskie wskazują, że nawet 4 na 10 dorosłych zgłasza objawy lęku lub zaburzeń depresyjnych, a także konkretne negatywne skutki dla ich zdrowia psychicznego i samopoczucia, jak zaburzenia snu (36%), wzrost spożycia alkoholu i używania innych substancji psychoaktywnych (12%) oraz zaostrzenie stanów przewlekłych (12%). W miarę jak pandemia się przedłuża, trwające i niezbędne środki w zakresie zdrowia publicznego narażają wiele osób na doświadczanie izolacji i utraty pracy.

Tymczasem w badaniu prowadzonym w Polsce wśród niemal 2500 uczestników wykazano, że 71% uzyskało wynik wskazujący na obecność objawów lękowych, a 44% otrzymało wynik będący podstawą do wysunięcia podejrzenia zespołu lęku uogólnionego. Jednocześnie tylko 21% ankietowanych w przeszłości korzystało z pomocy psychiatry bądź psychologa, a 18% było aktualnie leczonych psychiatrycznie.

Wpływ pandemii na kondycję psychiczną społeczeństwa nie pozostawia wątpliwości. Działania w zakresie zdrowia publicznego, jak na przykład dystans społeczny, są niezbędne, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się COVID-19, choć mogą powodować poczucie odizolowania i samotności oraz zwiększać poziom odczuwanego stresu i niepokoju. 

Zapewnienie odpowiednich interwencji psychologicznych dla potrzebujących oraz zapewnienie przejrzystości i zrozumiałych informacji mają kluczowe znaczenie podczas obecnej pandemii. Świadomość społeczna na temat higieny życia, zdrowego stylu życia i higieny zdrowia psychicznego może odgrywać ogromną rolę w rozwoju bądź profilaktyce wystąpienia zaburzeń psychicznych. 

Piśmiennictwo

  1. Babicki M., Mastalerz-Migas A. Występowanie zaburzeń lękowych wśród Polaków w dobie pandemii COVID-19. Psychiatr Pol 2020; 188: 1–13. 
  2. Bäuerle A., Teufel M., Musche V. i wsp. Increased generalized anxiety, depression and distress during the COVID-19 pandemic: a cross-sectional study in Germany J Public Health (Oxf) 2020; 42: 672–678.  
  3. Deng J., Zhou F., Hou W. i wsp. The prevalence of depression, anxiety, and sleep disturbances in COVID-19 patients: a meta-analysis. Ann N Y Acad Sci 2021; 1486: 90–111. 
  4. Heitzman J. Impact of COVID-19 pandemic on mental health. Psychiatr Pol 2020; 54: 187–198.

 

Przeczytaj także

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Zgadzam się na analizę i profilowanie moich danych osobowych znajdujących się w plikach cookies na potrzeby marketingu bezpośredniego. Więcej informacji tutaj.